Wolnowar, powszechnie znany ze swej angielskiej nazwy jako slowcooker, to elektryczny garnek, który służy do przygotowania dań na wolnym ogniu, czyli długiego (nawet do 10 godzin) gotowania potraw w stosunkowo niskiej (poniżej 100 °C) temperaturze. Jest urządzeniem doskonałym do przygotowania potraw takich jak wszelkiego rodzaju gulasze, potrawki, zupy, gołąbki, bigos, leczo,“szarpane” mięsa i wiele innych. Idealny dla miłośników duszonych mięs, znajdzie także zastosowanie w kuchni wegetarian. Dzięki temu, że potrawy gotują się w niższej niż tradycyjnie temperaturze, wolnowar pozwala zachować więcej witamin i składników odżywczych.
Przygotowanie świątecznego bigosu nigdy nie było łatwiejsze. Wolnowar pomoże nam w łatwy i przyjemny, a przede wszystkich mało pracochłonny sposób przygotować smaczne i zdrowe posiłki. Śmiało możemy zaryzykować stwierdzenie, że jest to urządzenie, które większość roboty wykona za ciebie i praktycznie samo ugotuje potrawę, ty musisz jedynie przygotować właściwe składniki, umieścić je w garnku i włączyć urządzenie w odpowiednim trybie. A co genialne, w wolnowarze możesz przygotować posiłek z wyprzedzeniem, na przykład nastawić go rano, by po południu po powrocie z pracy móc cieszyć się gotowym, ciepłym obiadem.
Dodatkową zaletą przygotowania potraw w wolnowarze jest to, że dzięki długiemu gotowaniu w niższej niż przy użyciu płyty elektrycznej lub gazowej temperaturze aromaty i smaki produktów łączą się i przenikają, nadając potrawie niepowtarzalnego charakteru. Poza tym, pomimo tego, że do podgrzania garnka wolnowaru używa się energii elektrycznej, jest to urządzenie energooszczędne.
Jak działa wolnowar?
Wolnowar zbudowany jest z elektrycznej obudowy oraz luźno umieszczonego wewnątrz jej kamionkowego naczynia, całość przykrywa szklana pokrywka.
Jego działanie polega na okresowym podgrzewaniu naczynia ceramicznego, aby utrzymywało ono ustawioną temperaturę grzania. Ciepło w wolnowarze wytwarzane jest u jego podstawy, a następnie przenoszone jest po ściankach garnka, podgrzewając znajdującą się w naczyniu potrawę. Dostępne są dwa tryby gotowania High – gotowanie na poziomie wysokim, w którym to trybie element grzewczy wydziela więcej ciepła i proces nagrzewania trwa krócej oraz Low – gotowanie na niskim poziomie, na którym element grzewczy emituje mniej ciepła, proces nagrzewania trwa dłużej. W obu trybach wolnowar osiąga taką samą temperaturę, różny jest tylko czas, jaki zajmie nagrzanie się naczynia. Wiele urządzeń pracuje także w trybie Warm, który służy do podtrzymania temperatury potrawy bez jej gotowania.
Co można przygotować w wolnowarze?
Wolnowar to urządzenie wszechstronne, można je wykorzystać do przygotowania zarówno potraw wytrawnych jaki i słodkich powideł, konfitur i dżemów oraz, co nie dla wszystkich oczywiste, ciast. Dzięki powolnemu gotowaniu składniki dżemu zachowają swoje cenne wartości, a konfitura czy powidła będą jeszcze bardziej aromatyczne niż tradycyjnie smażone. Dodatkową zaletą jest to, że owoców nie trzeba mieszać podczas gotowania i nie ma obaw, że coś się przypali.
Jak czyścić wolnowar?
Utrzymanie wolnowaru w czystości nie jest skomplikowane, należy jedynie zapamiętać kilka prostych zasad:
- zawsze pamiętaj o wyłączeniu urządzenia z prądu i ostudzeniu, zanim przystąpisz do jego czyszczenia,
- pokrywkę oraz misę można myć w zmywarce lub ręcznie gorąca wodą i płynem do mycia naczyń,
- w przypadku ręcznego mycia pokrywy i misy nie należy używać ostrych zmywaków czy środków czyszczących zawierających twarde drobinki, a jedynie gąbki lub miękkiej szmatki, przy uporczywych zabrudzeniach można posłużyć się drewnianą lub plastikowa szpatułką,
- uporczywe plamy można usunąć octem lub delikatnym środkiem czyszczącym,
- nigdy nie myj gorącej misy zimną wodą, różnica temperatur może spowodować pęknięcie naczynia,
- podstawę grzewczą oczyść wilgotna gąbką lub ściereczką, nigdy nie zanurzaj jej w wodzie ani żadnym płynie,
- od czasu do czasu (w zależności od zabrudzenia) należy przeprowadzić dokładne czyszczenie urządzenia:
- napełnij misę urządzenia wodą do ¾ jej pojemności
- dodaj ½ szklanki octu (misa pojemności 3l) lub 1 szklankę octu (misa pojemności 6l)
- napełnioną misę włóż do wolnowaru, przykryj pokrywką i ustaw gotowanie w pozycji LOW
- po godzinie zdejmij pokrywkę i wyłącz urządzenie, wylej płyn i przetrzyj misę miękką gąbką lub ściereczką
- odstaw urządzenie do ostygnięcia
- po wystygnięciu umyj misę w zlewie wodą i płynem do mycia naczyń, odstaw do wyschnięcia
Jak bezpiecznie korzystać z wolnowaru?
Kuchnia to miejsce, w którym często korzystamy z ognia, gorących naczyń i ostrych przedmiotów. Gotując zawsze musimy zachować ostrożność. Także w przypadku elektrycznego wolnowaru musimy pamiętać o kilku ważnych zasadach bezpieczeństwa:
- wolnowar nagrzewa się do wysokiej, bliskiej 100 °C, temperatury, dlatego należy ustawić go w bezpiecznym miejscu, niedostępnym dla dzieci i zwierząt, na odpornym na ciepło blacie lub podstawce
- nigdy nie należy napełnić misy wolnowaru po brzegi, a jedynie maksymalnie do ¾ jej wysokości, przepełnienie misy może spowodować wykipienie potrawy
Co jeszcze warto wiedzieć?
- Podczas gotowania w wolnowarze nie dochodzi do odparowania płynu, dlatego też należy zmniejszyć ilość płynu do połowy przewidzianej w przepisie, wyjątek stanowią produkty, które wymagają gotowania w dużej ilości płynu, takie jak ryż, makaron czy suche nasiona roślin strączkowych.
- Jeżeli Twój wolnowar nie ma funkcji rozmrażania, produkty zamrożone należy rozmrozić przed włożeniem ich do misy urządzenia, rozmrażanie można pominąć, jeżeli chcesz dodać do dania niewielką ilość mrożonych składników, np. groszku czy fasolki.
- Najlepsze rodzaje mięsa do duszenia w wolnowarze to dość tłuste i twarde części, które dzięki długiemu gotowaniu uzyskają miękką i delikatną, wprost rozpływająca się w ustach konsystencję.
- Mięso dobrze najpierw krótko podsmażyć na patelni i dopiero później włożyć do garnka urządzenia.
- Do przygotowania potraw z warzyw najlepiej sprawdzą się świeże produkty, przy wykorzystaniu warzyw z puszki lub mrożonek należy liczyć się z tym, że mogą się one szybko rozgotować.
- Delikatne składniki, które nie wymagają długiego gotowania, jak makaron, dynia, szparagi, groszek zielony, należy dodać do potrawy w ostatniej godzinie jej gotowania.
- Owoce morza dodajemy do potrawy na ostatnie 15-30 minut przygotowywania potrawy.
- Produkty mleczne, które pod wpływem długiego gotowania mogą się zważyć (ser, śmietana, śmietanka), dodajemy do potrawy na sam koniec jej gotowania.
